किसान धनी बनाउने १० उपाय

‘बीस वर्षमा नेपाललाई अर्गानिक देश बनाउँछु,’ ललितपुरको जाउलाखेलमा रहेको डीएनएन गेष्टरुममा कृषिविद् मदन राईले उत्साहित हुँदै सुनाए, ‘म त्यसको जिम्मेवारी लिन्छु । दस वर्षमै अर्गानिक देश बन्छ । तर, २० वर्षमा नेपाल विश्वकै पहिलो अर्गानिक देश बन्नेछ ।’ पहिलो अर्गानिक देश हुनेबित्तिकै सालिन्दा पाँच करोड पर्यटक नेपाल आउँछ । सर्वोच्च शिखर सगरमाथा नेपालमै छ । नेपाल धर्मको त्रिवेणी पनि हो । पाँच करोड पर्यट...

अनिकाल लाग्दा जापानमा लाटोकोसेराको तस्बिर राखिने

मनोज पौडेल चराले सबैलाई मनमोहक आनन्द दिन्छ । दीर्घायु र खुसी प्रदान गर्छ । त्यसैले नेपाल चरा पर्यटनको उत्कृष्ट गन्तव्य बन्दै छ । नेपालमा ८८६ प्रजातिका चरा पाइन्छन् । त्यसमध्ये ७८ प्रजातिका सिकारी चरा पाइन्छ । सिकारी चराका लागि सिकार महत्वपूर्ण हुन्छ । त्यही सिकारले जीविकोपार्जन गर्छन् । तर, सिकारी चराले गर्ने सिकार उनीहरूका लागि जति महत्वपूर्ण छ, त्योभन्दा बढी समाजका लागि छ । उनीहरूले गर्ने...

पैसा गन्न नजान्नेको वार्षिक आम्दानी ६ लाख

विनोदसिंह विष्ट पैसासमेत गन्न नजान्ने एक युवकले वार्षिक ६ लाखभन्दा बढी कमाइ गरिरहेका छन् भन्ने सुन्दा धेरैलाई अचम्म लाग्न सक्छ । कक्षा ३ सम्ममात्रै अध्ययन गरेका दार्चुला लेकम गाउँपालिका–१ सेजालीका गणेश कार्की मौरीपालन व्यवसाय अपनाएर गाउँमै उदाहरणीय बनेका छन् । स्नातकोत्तरसम्म पढेर पनि नेपालमा रोजगारी नै पाइँदैन भनेर विदेश पलायन हुन खोज्नेहरूले कार्कीबाट सिक्नुपर्छ । पाँच वर्ष अगाडिदेखि व्य...

एउटा लौकाको मूल्य ४५०

सिरहा । एउटा लौका ४५० रुपैयाँमा बिक्री भएको सुन्दा जोकोहीलाई विश्वास नलाग्न सक्छ। धेरैले त मजाकका रुपमा लिन्छ सक्छन्। तर, सिरहा नगरपालिका १२ सारश्वरस्थित मस्जिदमा एक व्यक्तिले चढाएको लौका डाकमार्फत चार सय ५० रुपैयाँमा बिक्री भएको छ। यहाँको मुस्लिम समुदायको खेतबारीमा कुनै नयाँ फल फल्यो भने पहिलो फल मस्जिदमा चढाउँछन् । सोही चलनअनुसार स्थानीय अजमत खाँले आफ्नै बारीमा फलेको पहिलो लौका मस्जिदमा चढा...

अन्तर्राष्ट्रिय ‘भैँंसी’ सम्मेलन चितवनको सौराहामा, ११ देशका वैज्ञानिक सहभागी

चितवन । भैँंसीपालन र व्यावसायिक उत्पादन क्षेत्रमा काम गरिरहेका विभिन्न देशका वैज्ञानिकको सहभागितामा ‘भैँंसी’ बारे चितवनको सौराहामा बुधवारदेखि अन्तर्राष्ट्रिय संगोष्ठी भइरहेको छ । कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयको पशुविज्ञान, पशु चिकित्सा र मत्स्य विज्ञान संकाय मुख्य आयोजक एवम् नेपाल सरकार, पशुपन्छी विकास मन्त्रालय, पशुसेवा विभाग, नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् र मिचिगन स्टेट युनिभर्सिटी अमेरिक...

कोदाली किसानका साथी, अरूभन्दा धेरै माथि

कोदाली । यो किसानले प्रयोग गर्ने सामग्री हो । नेपालको धेरै जनसंख्या कृषिमा संलग्न छन् । कोदाली वर्षायाममा प्रयोग गरिन्छ । कोदाली फलाम र काठबाट बनाइन्छ । कोदालो र कोदालीको संरचना तथा स्वरूप उस्तैउस्तै हुन्छ । कोदालोभन्दा कोदाली अलि ठूलो हुन्छ । यसको उपयोगिता र काम भने अलि फरक छ । कोदाली बनाउन च्याप्टो तथा पातलो फलाम आवश्यक पर्छ । यसको एकातर्फ पातलो तर अलि फराकिलो भाग हुन्छ । बाक्लो र साँघुरो भ...

साइकलमा तरकारी बेच्ने ६९ वर्षीया आमै

 विमल खतिवडा साइकल सहरको उपाधि पाएको चितवनलाई अहिले त्यो साख जोगाउनै मुस्किल परेको छ, सहरी क्षेत्रमा ठूला सवारी साधनको चापले गर्दा । यद्यपि, भित्री गाउँहरुमा भने अटुट साधनका रुपमा साइकल नै प्रयोग भइरहेको छ । गाउँघरको मुख्य साधन साइकल नै हो । नेपाल साप्ताहिकले दसैँ अंकमा साइकलसँग मानव जीवनको सम्बन्धबारे सामग्री तयार गर्ने भएछ । यसमा चितवन अछूतो रहने कुरै भएन । यही मौका छोपेर चितवनका सहरस...

एक दिन हलो नसमातेको मान्छे किसान नेता

देवकी तिमल्सिना नेपालका सबै राजनीतिक दलले आफ्नो भ्रातृ संगठनका रूपमा किसान संगठन निर्माण गरेका छन् । उनीहरूले किसानको हितका लागि आफ्नो संगठन प्रतिबद्ध भएको दाबी गर्छन् । जो ती संगठनमा आबद्ध हुन चाहन्छन्, उनीहरू मूलतः इमानदार छन् । तर, उनीहरूको मूल नेतृत्व र त्यो नेतृत्व जोडिएको माउपार्टीको वर्ग दृष्टिकोण हेर्दा थाहा हुन्छ कि किसान संगठन त केवल किसानमाथि चढ्ने भ¥याङसिवाय अरू केही होइनन् । ...

एउटै गाउँमा साढे दुई करोडको गोलभेँडा

हिलिहाङ गाउँपालिका पाँचथरको एउटै गाउँमा साढे दुई करोड रुपैयाँको गोलभेँडा उत्पादन भएको छ । प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाअन्तर्गतको साना व्यावसायिक कृषि उत्पादन केन्द्र (पकेट) कार्यक्रम सञ्चालन भएको हिलिहाङ–१ अमरपुरमा आर्थिक वर्ष २०७३/०७४ मा दुई करोड ७८ लाख ९८ हजार मूल्य बराबरको गोलभेँडा उत्पादन भएको हो । यहाँ उत्पादित गोलभेँडाको प्रतिकिलो सरदर मूल्य १३ कायम गर्दा झन्डै तीन करोडबराब...

कुहिएर झर्न थालेपछि किसान चिन्तित

पाल्पा । आँप कुहिएर झर्न थालेपछि यहाँका किसान चिन्तित छन् । स्थानीय रम्भा गाउँपालिका–१ हुँगीका किसान यसपालि राम्रो फल लाग्ने आशामा रहे पनि आँप झर्न थालेपछि किसान समस्यामा परेका हुन् । आँप खेतीका लागि उपयुक्त रहेको हुँगीमा बोटमै रहेको आँपको बीच भाग फुटेर किरा लाग्ने र झर्ने गर्न थालेपछि किसान मर्कामा परेका हुन् । यहाँका २०० भन्दा बढी घरपरिवारले आँप खेती गर्दै आएका छन् । रम्भा गाउँपालिका–१ हुँग...