पहिल्याउँदै घल राईहरूले कोरेको गोरेटो

राजकुमार दिक्पाल अक्षर चिन्ने भएपछि अक्षर भएका कागजका केही टुक्रा भेटेपछि पढिहाल्ने बानीले जीवनलाई सही गोरेटोमै डोर्याएछ भन्ठान्छु । सानै उमेरमा मेरा आँखाले गन्ती गरेको अक्षर र मेरो कलिलो मस्तिष्कको आफ्नै बुताले त्यसको भाव बुझ्न प्रयत्न गरेको क्षण सम्झँदा रमाइलै लाग्छ । जे भेटियो त्यही पढियो । मेरो के मान्यता छ भने कागजमा जुन शब्द छापिएर आउँछन्, ती महत्वहीन हुँदैनन् । बरु तिनको महत्वको विशेष...

किन चाहिन्छ मगरलाई मिडिया ?

देव पचभैयामगर   समयको परिवर्तनसँगै नेपाली समाज पनि फेरिँदै छ । आधुनिकताको नाममा धर्म, संस्कृति, परम्परागत चालचलन र रीतिरिवाज हराउँदै गएका छन् । त्यसको प्रत्यक्ष असर जनसंख्याको हिसाबले तेस्रो अनि आदिवासी जनजातिमध्ये ठूलो जातिमा पर्ने मगर समुदायमा पनि परेको छ । मगरका भाषा, संस्कृति, रहनसहन र संस्कारजन्य क्रियाकलापमा कमी आउँदै छन् । पहिचान बोकेका तिनै भाषा र धर्म, संस्कृति लोप हुँदै जा...

तँ किन आत्महत्या गर्दै छस् ?

राजु राई तँ मानवजीवनको अमूल्य अर्थ नबुझ्ने, समस्यासँग जुध्न नसक्ने संसारकै काँतर र तुच्छ मानिस होस् । र, त आत्महत्या गर्ने सोच तेरो दिमागमा आउँदै छ । संसारमा धेरै मानिस अपाङ्गता भएका दुव हात खुट्टा नभएका विभिन्न समस्यासँग जुध्दै अरूलाई हौसला दिएर शानसाथ बाँचेका छन् । कोठीमा बेचिएका बल्लतल्ल नरकीय जीवनबाट उम्किएर आफूलाई बेच्ने दलाललाई सजाय दिलाएर, त्यस्तै अरू महिलाको उद्धार गरेर शानसाथ बाँच...

Broadcast Media Theory

Lekth Nath Pandey Background   Concept of mass communication has established first half of the 19th century. While news media, especially newspapers have gone in mass circulation; the word “mass” coined. It was the time when penny press came into existence in 1830s. Yellow Journalism of late 19th century further proved it.  While newspaper has become mass circulation in the western wo...

छलाङ मार्दै होलैसुङ समूह

राजुविक्रम चाम्लिङ बीसौं शताब्दीको विश्वसमाज, विकासलाई आधार मानेर लम्केको छ । तर, एक्काइसौं शताब्दीको समाज भने विकासमात्र होइन, पहिचानसहितको विकासमा अगाडि बढिरहेको छ । चाहेर होस् वा नचाहँदा पनि विश्वसमाजले अभ्यासमा ल्याइरहेका छन् । सबै समाजले विकाससँग पहिचान स्थापित गर्न थालेका छन् । पहिचानविनाको विकासको अर्थ रहँदैन । यसको प्रभाव विकासोन्मुख राष्ट्र नेपालमा पनि परेको छ । नेपालमा जाती...

मिडियाले हाम्रो कुरा उठाउँदैन के गर्नु ?

राजकुमार दिक्पाल   नेपालका सीमान्तकृतसँग मिडियाको कुरा गर्दाखेरी कि त उनीहरूले मिडियाबारे बुझेका हुँदैनन्, कि त अर्कैतिर मुन्टो फर्काउने गर्छन् । उनीहरूको भनाइ हुन्छ, ‘हाम्रो कुरा मिडियाले उठाउँदैन के कुरा गर्नु ?’ नेपालका सीमान्तकृत वर्गका आवाज उठाउने कतिपय नेताहरूसँग मेरो पनि सम्पर्क छ । उनीहरूको जवाफ पनि त्यस्तै हुन्छ । हामी काठमाडौंमा छौं केही सीमान्तकृतको आवाज उजागर गर्नुपर्छ भन...

जुन मिडियामा काम गरे पनि श्रमजीवी पत्रकारलाई बाँच्न धौ–धौ

दीपक खनाल नेपाली पत्रकारिताको अहिलेसम्मको जग ‘भन्नुभयो’ नै हो । फलानो नेताले यसो भन्यो, उसो भन्यो, यसो गर्यो उसो गर्यो भन्नु नै अहिलेसम्मको नेपाली पत्रकारिताको विशेषता हो । विषयवस्तु पनि यही नै हो । हाम्रो पत्रकारिता घटनामुखी छ, खोजमूलक छैन । भएको कुरा लेखिन्छ, हुने कुरा कहिल्यै पनि लेखिँदैन । ठूला लगानीका मिडियाले कहिल्यै पनि जनताका पक्षमा पत्रकारिता गर्न चाहँदैनन्, आफ्नै पक्षमा मात्र प...

भात लागेर भसक्कै

डा. दीपेन्द्र रोकाया बिहानभरि सिमसिम पानी प¥यो । निथु्रक्कै भिज्याँै । झार जंगलले कोरेर जिउ पोल्न र चिलाउन थाल्यो । दूधकोसी किनारैकिनार चार घन्टा हिँड्दा पनि पिउनेपानी पाइएन । तिर्खा निकै लाग्यो । यस्तो बेला सुनकोसी नजिकै बगेको छ भनेर मात्र के गर्नु ? चिप्लियो भने कोसीले बगाउनेवाला छ । जोखिम उठाएर पानी पिउन जाउँ भने बाढी आएकाले पानी धमिलो छ । वास्तवमा नेपालमा स्रोत सम्पदाको कमी होइन तर त्यस...

लाख रुपैयाँ तिरेर मासिक ६०० रियाल कमाउन लालायित आफूप्रेमी

राजेश चाम्लिङ मानिस ‘आफू प्रेमी’ प्राणी हो । अर्थात् प्रत्येक मानिस सबैभन्दा धेरै आफूलाई माया गर्छ । त्यसपछि आफ्नो परिवार, आफ्नो दाजुभाइ वा आफ्नो परिवार हुँदै यो आफ्नोको परिधि ठूलो हुँदै जान्छ । नेपालको भूगोललाई वर्गीकृत गरिएको राजनीतिक सन्दर्भमा यो आफू, आफ्नो परिवार, आफ्नो गाउँ, आफ्नो गाविस र आफ्नो जिल्ला अनि आफ्नो अञ्चल हुँदै देशको तहमा पुग्छ । यद्यपि, यसलाई ग्रहण गर्ने तरिका व्यक्तिपिच्छ...

पुर्खालाई सराप्नु अर्थहीन

हरि रोका १५९१ स्क्वायर किलोमिटर क्षेत्रफलभित्र खोटाङ जिल्ला रहेको छ । सन् २००१ को जनगणनाअनुसार ४२,८६६ घरधुरी र एउटा घरधुरीभित्र औसत ५ दशमलव ४ को परिवार संख्या बस्ने गरेको जनाइएको छ । मानव विकास प्रतिवेदन २००४ अनुसार खोटाङे जनताको औसत आयु ६१ दशमलव ३७ वर्ष रहेको छ । औसत साक्षरता ४४ दशमलव ७ प्रतिशत रहेको छ । प्रतिव्यक्ति कुल ग्रार्हस्थ आम्दानी वार्षिक ९५४ युएस डलर रहेको छ । मानव सूचकांकका आ...