कोदाली किसानका साथी, अरूभन्दा धेरै माथि

कोदाली । यो किसानले प्रयोग गर्ने सामग्री हो । नेपालको धेरै जनसंख्या कृषिमा संलग्न छन् । कोदाली वर्षायाममा प्रयोग गरिन्छ । कोदाली फलाम र काठबाट बनाइन्छ । कोदालो र कोदालीको संरचना तथा स्वरूप उस्तैउस्तै हुन्छ । कोदालोभन्दा कोदाली अलि ठूलो हुन्छ । यसको उपयोगिता र काम भने अलि फरक छ । कोदाली बनाउन च्याप्टो तथा पातलो फलाम आवश्यक पर्छ । यसको एकातर्फ पातलो तर अलि फराकिलो भाग हुन्छ । बाक्लो र साँघुरो भ...

साइकलमा तरकारी बेच्ने ६९ वर्षीया आमै

 विमल खतिवडा साइकल सहरको उपाधि पाएको चितवनलाई अहिले त्यो साख जोगाउनै मुस्किल परेको छ, सहरी क्षेत्रमा ठूला सवारी साधनको चापले गर्दा । यद्यपि, भित्री गाउँहरुमा भने अटुट साधनका रुपमा साइकल नै प्रयोग भइरहेको छ । गाउँघरको मुख्य साधन साइकल नै हो । नेपाल साप्ताहिकले दसैँ अंकमा साइकलसँग मानव जीवनको सम्बन्धबारे सामग्री तयार गर्ने भएछ । यसमा चितवन अछूतो रहने कुरै भएन । यही मौका छोपेर चितवनका सहरस...

एक दिन हलो नसमातेको मान्छे किसान नेता

देवकी तिमल्सिना नेपालका सबै राजनीतिक दलले आफ्नो भ्रातृ संगठनका रूपमा किसान संगठन निर्माण गरेका छन् । उनीहरूले किसानको हितका लागि आफ्नो संगठन प्रतिबद्ध भएको दाबी गर्छन् । जो ती संगठनमा आबद्ध हुन चाहन्छन्, उनीहरू मूलतः इमानदार छन् । तर, उनीहरूको मूल नेतृत्व र त्यो नेतृत्व जोडिएको माउपार्टीको वर्ग दृष्टिकोण हेर्दा थाहा हुन्छ कि किसान संगठन त केवल किसानमाथि चढ्ने भ¥याङसिवाय अरू केही होइनन् । ...

एउटै गाउँमा साढे दुई करोडको गोलभेँडा

हिलिहाङ गाउँपालिका पाँचथरको एउटै गाउँमा साढे दुई करोड रुपैयाँको गोलभेँडा उत्पादन भएको छ । प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाअन्तर्गतको साना व्यावसायिक कृषि उत्पादन केन्द्र (पकेट) कार्यक्रम सञ्चालन भएको हिलिहाङ–१ अमरपुरमा आर्थिक वर्ष २०७३/०७४ मा दुई करोड ७८ लाख ९८ हजार मूल्य बराबरको गोलभेँडा उत्पादन भएको हो । यहाँ उत्पादित गोलभेँडाको प्रतिकिलो सरदर मूल्य १३ कायम गर्दा झन्डै तीन करोडबराब...

कुहिएर झर्न थालेपछि किसान चिन्तित

पाल्पा । आँप कुहिएर झर्न थालेपछि यहाँका किसान चिन्तित छन् । स्थानीय रम्भा गाउँपालिका–१ हुँगीका किसान यसपालि राम्रो फल लाग्ने आशामा रहे पनि आँप झर्न थालेपछि किसान समस्यामा परेका हुन् । आँप खेतीका लागि उपयुक्त रहेको हुँगीमा बोटमै रहेको आँपको बीच भाग फुटेर किरा लाग्ने र झर्ने गर्न थालेपछि किसान मर्कामा परेका हुन् । यहाँका २०० भन्दा बढी घरपरिवारले आँप खेती गर्दै आएका छन् । रम्भा गाउँपालिका–१ हुँग...

घाँटीमरुवाले १० कट्ठाको धानबाली नष्ट

हेटौँडा । हेटौँडा उपमहानगरपालिकाको हटियामा धानबालीमा लाग्ने घाँटीमरुवा रोगबाट धान बाली सखाप भएकाले स्थानीय चिन्तित छन् । दुःख गरी लगाएको धानबालीमा घाँटी सुक्ने, कालो हुने र बोट मर्न थालेपछि स्थानीयको गुनासो बढेको हो । स्थानीय किरण वाग्लेका अनुसार हटियाको छमुरे फाँटमा पाँच बिघा खेतमा लगाएको धानको बोट घाँटीमरुवा सङ्क्रमणले नष्ट भएको छ । उनले यो रोगबाट किसान मर्कामा परेको भन्दै कृषि प्राविधिक ...

२० वर्ष किसानी गरेपछि मासिक २५ सय पेन्सन

काठमाडौं । सरकारले २० वर्ष किसानी गरेको र ६० वर्ष पुगेका किसानलाई सरकारले मासिक २ हजार ५ सय पेन्सन दिने भएको छ । उसले यसै वर्षबाट किसानलाई पेन्सन वितरण गर्ने तयारी गरेको हो । पेन्सन कोष खडा गरी सरकार र किसानले रकम जम्मा गरेर वितरण गर्ने अवधारणा अघि सारिएको छ । कृषि विकास मन्त्रालयले किसानलाई पेन्सन वितरण गर्ने विषयमा अध्ययन गरी प्रतिवेदन तयार गरिसकेको छ । जसमा किसानलाई पाँच भागमा वर्गीकरण गरिएको ...

लोपोन्मुख बाली संरक्षणका लागि बीउ बैङ्क

म्याग्दी। लोपोन्मुख बाली संरक्षणका लागि म्याग्दीको बगरफाँटमा पहिलोपटक ‘चेतना सामुदायिक बीउ बैङ्क’ स्थापना गरिएको छ । समुदायमा आधारित जैविक विविधता संरक्षण तथा प्रवद्र्धन (सिवियम) परियोजना अन्तर्गत जिल्ला कृषि विकास कार्यालयले धान, मकै, गहुँ, कोदो, भटमास, बोडी, घिरौंला, सागलगायतका खाद्य बालीका बीउ बैङ्क स्थापना गरेको हो । स्थानीयस्तरमा भएका तथा अन्य जिल्लाबाट समेत सङ्कलन गरेर बीउ बैङ्क स्थाप...