३६ वर्षदेखि पढाउँदै आएका शिक्षकको बकपत्र

दीपेन्द्र राई/राजुविक्रम चाम्लिङ ‘त्यतिबेला,’ देवान राईले भने, ‘पढ्ने चलन थिएन ।’ पढ्ने चलन नभए पनि दुर्छिम–४ गणेशटार खोटाङका राईले एसएलसीसम्म पढे । आफू पढ्नुमा भिनाजु विक्रमान राईको मुख्य हात रहेको उनले सुनाए । आफू यहाँसम्म आइपुग्न उहाँको हात रहेको भन्दै उनले भिनाजुको नाम पटक–पटक लिए । साँच्चै भिनाजुले आपाआमालाई छोराछोरी पढाउनुपर्छ नभनिदिएका भए देवान राई खेतीकिसानीमै अलमिन्थे होलान् । बन्...

अमेरिकी सेनामा नेपाली

दीपेन्द्र राई सुनसरी, धरानका सुधाकर घलेले सैनिक सेवामा लागेर भविष्य बनाउँला भनेर कहिल्यै सोचेका थिएनन् । तर, कहिल्यै नसोचेको सेवामा प्रवेश गरेर घलेले भविष्य उज्यालो बनाउँदै छन् । एमबीबीएस पढ्न अमेरिका पुगेका उनी पढाइ पूरा गरेपछि अमेरिकी सेनामा प्रवेश गरे । अमेरिकाको जोहनसोन एन्ड वेल्स विश्वविद्यालयमा ‘ग्लोबल बिजनेस लिडरसिप’ अन्तर्गत वित्त व्यवस्थापनमा एमबीए पूरा गरेपछि उनी सेनामा प्रवेश गरे...

राजतन्त्रको मियो ढलेको नौ वर्ष पूरा, मुलुकभरि गणतन्त्र दिवस मनाइँदै

काठमाडौँ । संविधानसभा पहिलो बैठकले २०६५ जेठ १५ गते नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेको सम्झनामा प्रत्येक वर्ष जेठ १५ गते विविध कार्यक्रम गरी मुलुकभरि विविध कार्यक्रम गरी गणतन्त्र दिवस २०७४ मनाइँदै छ । झन्डै अढार्इ सय वर्षको इतिहास बोकेको शाहवंशीय राजतन्त्र बिदाइ गर्दै नेपालमा गणतन्त्र स्थापना भएको हो । लामो समय जरा गाडेर बसेको राजतन्त्र बिदाइ गरी गणतन्त्र स्थापना शान्तिपूर्ण र...

१२ लाख राई समुदायको उदाहरणीय व्यक्ति

दीपेन्द्र राई काठमाडौँ उपत्यका साकेलामय भएको छ । गत वैशाख २७ गते ललितपुरको किरातवनमा विधिवत् पूजाआजा गरी किरात राईको महान् चाड उँभौली (वैशाखे पूर्णिमा) सुरु भएको हो । यो चाड कतै महिना दिन त कतै १५ दिनसम्म धूमधामसँग मनाइन्छ । यो चाड काठमाडौँ उपत्यकाका पनि १५ दिनसम्म हर्षाेल्लाससहित मनाउने गरिन्छ । किरात राई यायोक्खा, काठमाडौं जिल्ला कार्यसमिति सहसचिवसमेत रहेका उनी १५ दिनसम्म त्यत्तिकै व्य...

प्रधानन्यायाधीश कार्की अदालत हाजिर

काठमाडौं । सर्वोच्च अदालतले काममा फर्कन अन्तरिम आदेश दिएलगत्तै प्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्की अदालत हाजिर भएकी छन् । प्रधानन्यायाधीश कार्कीले शुक्रवार साँझ अदालत हाजिर भई अदालती काम थालेको सर्वोच्च अदालत सहप्रवक्ता विश्वराज पौडेलले जानकारी दिए । प्रहरी महानिरीक्षक बढुवा विषयलाई लिएर प्रधानन्यायधीश कार्कीविरुद्ध संसद्मा दर्ता भएको महाअभियोग प्रस्ताव स्वतन्त्र न्यायापालिकाको मर्मविपरित भएको भन्द...

गायिका मीना राईको सुझाव घुम्नैपर्ने ठाउँ– भेडेटारदेखि हेलम्बुसम्म

दीपेन्द्र राई भेडेटार छिनमै घाम लाग्ने, छिनमै पानी पर्ने भेडेटार धरान र धनकुटाको संगमस्थल हो । समुद्र सतहदेखि १४२० मिटर उचाइमा रहेको भेडेटारको प्राकृतिक सुन्दरता देखेर बेलायतका युवराज चाल्र्ससमेत लोभिएका थिए । यहाँबाट विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा, विश्वकै तेस्रो र चौथो अग्ला हिमशृंखला कञ्चनजंघा र मकालु, तराईका समथर फाँट, सूर्य अस्ताउँदै गरेको दृश्य धितमरुन्जेल हेर्न पाइन्छ । बाह्रैमास ...

भारतीय सेनाको जागिर त्यागेर पत्रकारिता

तपाईं लाहुरे कि पत्रकार बन्ने ? भन्ने प्रश्न सोधियो भने धेरैजसो युवाले लाहुरे नै बन्ने उत्तर दिन्छन् । तर, झापाका दीपिन राईमा भने यो कुरा लागू हुँदैन । हिजोआजका युवा लाहुरे बन्न जति आकर्षित छन्, त्योभन्दा बढी पत्रकारिता गर्न आकर्षित उनले पत्रकारिताकै लागि भारतीय सेनाको जागिर त्यागे । कुरा २०५१ को हो । त्यतिबेला उनी आईएको पढाइ सकेर बसेका थिए । उनका हजुरबुवा (अम्बरबहादुर राई, जो भारतीय सेना थिए...

‘लेखेपछि मन हलुँगो हुन्छ’

दीपेन्द्र राई त्रिभुवन विश्वविद्यालय कीर्तिपुरतिर सोझिएको पाइला एक्कासि कोरियातिर मोडिए । नेपाली साहित्यमा स्नातकोत्तर गर्न भर्ना भएकी उनी उच्चशिक्षा हासिल गर्न छाडेर कोरिया पुगिन् । हुन त रोजगार अनुमति प्रणाली (इपीएस) बाट स्नातकोत्तर गरेकामात्रै होइन, छँदाखाँदाका जागिरबाट बेतलबी बिदा बसेर कोरिया पुग्नेदेखि गैरसरकारी संस्थाको लोभलाग्दो जागिर माया मारेर कोरिया पुग्नेको ‘क्याराभान’ नै देखिन्छ । च...

घर छाडेपछि फुलेको सपना

दीपेन्द्र राई काठमाडौं पस्दा सञ्चारकर्मी जगत दोङले इन्द्रेणी सपना देखेका थिएनन् । सञ्चारकर्मी दोङले देखेको सपनालाई ‘ब्ल्याक एन्ड ह्वाइट’ भन्न पनि मिल्दैन । गाउँठाउँमा पत्रकारिता पढाइ नहुने भएपछि उनी काठमाडौं पसे । यो २०५२ सालको कुरा हो । पत्रकारिता पढ्न काठमाडौं पसेको उनी आफूलाई रेडियोकर्मीका रूपमा स्थापित गराइसकेका छन् । काठमाडौं पसेको ६ वर्षपछि उनले रेडियो एचबीसी ९४ मेगाहर्जमा तामाङ भाषाको क...

भूमिमा सांस्कृतिक स्वामित्व

दीपेन्द्र राई भूमिमा राजकीय–प्रशासनिक स्वामित्वमात्र हुन्छ कि सांस्कृतिक स्वामित्व पनि ? यो प्रश्न खासमा प्रश्न नभएर नेपाली समाजलाई बुझ्ने आँखीझ्याल हो । जमिनमा सांस्कृतिक स्वामित्वको सवाल धेरै छलफलमा रहेको विषय होइन । धेरैलाई यसबारे थाहासमेत छैन । तर, परापूर्वकालदेखि यसप्रकारको स्वामित्व नेपाली समाजमा विद्यमान रहेको छ । आदिवासी जनजाति समाजमा जमिनमा सांस्कृतिक स्वामित्वको मान्यता अहिले पनि...